Το όνομα Porsche σήμερα σημαίνει σπορ αυτοκίνητα. Ο άνθρωπος όμως που έδωσε το όνομά του στη μάρκα σχεδίασε πολύ περισσότερα: ένα από τα πρώτα υβριδικά αυτοκίνητα του κόσμου, θρυλικές Mercedes, αγωνιστικά που κυριάρχησαν στη δεκαετία του ’30, και το αυτοκίνητο με τις περισσότερες πωλήσεις του 20ού αιώνα. Η ζωή του Ferdinand Porsche είναι ιδιοφυής, αλλά και σκοτεινή σε κάποια σημεία της.
Φωτογραφία: Άγνωστος φωτογράφος / Wikimedia Commons, Κοινό κτήμα
Ένας αυτοδίδακτος μηχανικός
Ο Ferdinand Porsche γεννήθηκε το 1875 στη Βοημία, στη σημερινή Τσεχία, γιος ενός τεχνίτη. Δεν σπούδασε ποτέ κανονικά μηχανικός. Παρακολουθούσε μαθήματα όπου μπορούσε και μάθαινε κυρίως δουλεύοντας. Σε ηλικία 25 ετών, το 1900, παρουσίασε στην Παγκόσμια Έκθεση του Παρισιού το ηλεκτρικό Lohner-Porsche, με ηλεκτροκινητήρες μέσα στις πλήμνες των τροχών. Λίγο αργότερα έφτιαξε και εκδοχή με βενζινοκινητήρα που φόρτιζε τους ηλεκτροκινητήρες, ουσιαστικά ένα υβριδικό, σχεδόν έναν αιώνα πριν από το Toyota Prius.
Φωτογραφία: Άγνωστος φωτογράφος / Wikimedia Commons, Κοινό κτήμα
Austro-Daimler και Mercedes
Τις επόμενες δεκαετίες ο Porsche έγινε τεχνικός διευθυντής της Austro-Daimler και στη συνέχεια της Daimler στη Στουτγάρδη. Εκεί δούλεψε στις θρυλικές Mercedes-Benz S, SS και SSK, μεγάλα, δυνατά σπορ με υπερσυμπιεστή, που κέρδιζαν αγώνες σε όλη την Ευρώπη. Ο χαρακτήρας του όμως ήταν δύσκολος, και οι συγκρούσεις με τη διοίκηση ήταν συχνές.
Το δικό του γραφείο μελετών
Το 1931 ίδρυσε στη Στουτγάρδη το δικό του γραφείο μελετών, που σχεδίαζε αυτοκίνητα για άλλους. Για την Auto Union σχεδίασε αγωνιστικά με κινητήρα 16 κυλίνδρων τοποθετημένο πίσω από τον οδηγό, μια ριζοσπαστική ιδέα για την εποχή. Μαζί με τις Mercedes, τα «ασημένια βέλη» της Auto Union κυριάρχησαν στα Grand Prix της δεκαετίας του ’30.
Φωτογραφία: No machine-readable author provided. Stahlkocher assumed (based on copyright claims). / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Ο Σκαραβαίος και η σκοτεινή πλευρά
Το πιο γνωστό του σχέδιο ήταν το «αυτοκίνητο του λαού», ο μετέπειτα Volkswagen Σκαραβαίος. Το έργο όμως χρηματοδοτήθηκε από το ναζιστικό καθεστώς, και ο Porsche συνεργάστηκε στενά μαζί του. Στη διάρκεια του πολέμου το γραφείο του σχεδίασε στρατιωτικά οχήματα, και στα εργοστάσια χρησιμοποιήθηκαν καταναγκαστικοί εργάτες. Είναι μια πλευρά της ιστορίας που δεν πρέπει να ξεχνάμε.
Μετά τον πόλεμο ο Porsche φυλακίστηκε στη Γαλλία για σχεδόν δύο χρόνια. Για να πληρωθεί η εγγύηση για την αποφυλάκισή του, ο γιος του Ferry ανέλαβε τον σχεδιασμό ενός αγωνιστικού για την ιταλική Cisitalia.
Η 356 και η κληρονομιά
Όσο ο πατέρας ήταν στη φυλακή, ο Ferry Porsche ξεκίνησε στο Gmünd της Αυστρίας το πρώτο αυτοκίνητο με το όνομα της οικογένειας, τη 356. Ο Ferdinand την είδε τελειωμένη και λέγεται ότι είπε πως θα την είχε φτιάξει ακριβώς έτσι. Πέθανε τον Ιανουάριο του 1951.
Δεν είδε ποτέ την 911, που σχεδίασε ο εγγονός του, ο Ferdinand Alexander «Butzi» Porsche, ούτε τον όμιλο Volkswagen να γίνεται ένας από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές του κόσμου, με επικεφαλής για χρόνια έναν άλλο εγγονό του, τον Ferdinand Piëch. Η κληρονομιά του όμως βρίσκεται σε εκατομμύρια αυτοκίνητα που κυκλοφορούν ακόμα σήμερα.
P.Kefalas