Υπάρχει μια κατηγορία αυτοκινήτων που τα λατρεύω ιδιαίτερα: τα λεγόμενα homologation specials. Αυτοκίνητα που μια εταιρεία έφτιαξε όχι επειδή το ζήτησε το μάρκετινγκ, αλλά επειδή το ζήτησε ο κανονισμός. Για να τρέξεις στους αγώνες, έπρεπε να πουλήσεις έναν συγκεκριμένο αριθμό στον κόσμο. Η Lancia το έκανε με τη Stratos και την Integrale. Η BMW το έκανε με την πρώτη M3. Και χωρίς να το ξέρει, έφτιαξε ένα από τα καλύτερα αυτοκίνητα οδηγού όλων των εποχών.
Φωτογραφία: Handelsgeselschaft / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
5.000 αυτοκίνητα για ένα εισιτήριο
Στα μέσα της δεκαετίας του ’80 η BMW ήθελε να τρέξει στο Group A και στο γερμανικό DTM. Ο κανονισμός ήταν ξεκάθαρος: 5.000 αυτοκίνητα της βασικής έκδοσης μέσα σε ένα χρόνο, και 500 ακόμα για κάθε «εξέλιξη». Η M3 παρουσιάστηκε στην Έκθεση της Φρανκφούρτης το 1985 και η παραγωγή ξεκίνησε τον Μάρτιο του 1986.
Με την πρώτη ματιά μοιάζει με μια κανονική Σειρά 3 της εποχής. Μετά αρχίζεις να βλέπεις. Οι θόλοι είναι φουσκωμένοι για να χωράνε φαρδύτερες ρόδες. Η πίσω κολόνα έχει άλλη κλίση, το πίσω τζάμι είναι πιο επίπεδο, και το καπό του πορτμπαγκάζ είναι από πλαστικό ενισχυμένο με ίνες γυαλιού, ανεβασμένο περίπου 4 εκατοστά, για να δουλεύει καλύτερα η αεροτομή. Σχεδόν κανένα εξωτερικό πάνελ δεν είναι κοινό με την απλή E30. Δεν είναι κιτ. Είναι άλλο αυτοκίνητο που φοράει το ίδιο κουστούμι.
Ο S14: τέσσερις κύλινδροι που ήθελαν στροφές
Η BMW είχε εξακύλινδρους για τον δρόμο, αλλά για την πίστα ήθελε κάτι ελαφρύτερο. Έτσι οι μηχανικοί της Motorsport πήραν το μπλοκ του τετρακύλινδρου M10 και του έβαλαν μια κεφαλή με δύο εκκεντροφόρους και τέσσερις βαλβίδες ανά κύλινδρο, που στην ουσία ήταν η κεφαλή του εξακύλινδρου της M1 και της M635CSi κομμένη στα τέσσερα. Το αποτέλεσμα ήταν ο S14 των 2,3 λίτρων, με κόφτη στις 7.250 στροφές και 195 ίππους στην έκδοση με καταλύτη (200 χωρίς).
Φωτογραφία: Jiří Sedláček / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Στον δρόμο, τα νούμερα δεν λένε όλη την ιστορία. Ο S14 δεν έχει τη ροπή ενός εξακύλινδρου, θέλει να τον στύβεις, και η M3 E30 ζωντανεύει πάνω από τις 4.500 στροφές. Το ευρωπαϊκό κιβώτιο έχει την πρώτη κάτω αριστερά (το λεγόμενο «dogleg»), ώστε η δεύτερη και η τρίτη, που τις χρησιμοποιείς συνέχεια στην πίστα, να είναι στην ίδια ευθεία. Την πρώτη φορά που το οδηγείς ψάχνεις τη δεύτερη και βρίσκεις την τέταρτη. Τη δεύτερη φορά δεν θέλεις να οδηγήσεις άλλο κιβώτιο.
Η πιο πετυχημένη της εποχής της
Στους αγώνες η M3 έκανε ακριβώς αυτό για το οποίο γεννήθηκε. Ο Roberto Ravaglia πήρε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Αυτοκινήτων Τουρισμού το 1987, και την ίδια χρονιά ο Eric van de Poele κέρδισε το DTM. Ο Ravaglia πήρε ξανά το DTM το 1989. Η M3 κέρδισε πέντε φορές το 24ωρο του Nürburgring και τέσσερις το 24ωρο του Spa. Και για να αποδείξει ότι δεν ήταν μόνο για άσφαλτο πίστας, μια M3 της Prodrive με τον Bernard Béguin κέρδισε το 1987 το Tour de Corse, γύρο του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Ράλι, απέναντι σε τετρακίνητα αυτοκίνητα.
Φωτογραφία: Charles from Port Chester, New York / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Για να μένει ανταγωνιστική, η BMW έβγαζε συνέχεια εξελίξεις: την Evolution του 1987, την Evo 2, τις περιορισμένες εκδόσεις Ravaglia και Cecotto, και στο τέλος την Sport Evolution του 1990, με κινητήρα 2,5 λίτρων και 238 ίππους, σε μόλις 600 κομμάτια. Υπήρξε και κάμπριο, που ακούγεται παράξενο για ένα αυτοκίνητο πίστας, αλλά έγινε. Η παραγωγή σταμάτησε το 1991 και συνολικά φτιάχτηκαν 17.970 M3 E30.
Αγορά σήμερα: προσοχή στα «ψεύτικα»
Πριν από είκοσι χρόνια μια M3 E30 ήταν ένα παλιό BMW με φουσκωτούς θόλους. Σήμερα οι τιμές των καλών κομματιών έχουν φύγει στα ύψη, και αυτό έφερε και κάτι λιγότερο ευχάριστο: πολλές απλές E30 έχουν «μεταμφιεστεί» σε M3. Ελέγξτε τον αριθμό πλαισίου, το πιστοποιητικό της BMW, αν ο κινητήρας είναι πράγματι S14, και αν τα πάνελ του αμαξώματος είναι τα σωστά. Μετά κοιτάξτε τη σκουριά, ειδικά στα πίσω φρεάτια, γύρω από τα παράθυρα και κάτω από τη μπαταρία στο πορτμπαγκάζ. Ο S14 θέλει σέρβις και ρύθμιση βαλβίδων στην ώρα του, και δεν συγχωρεί την αμέλεια.
Φωτογραφία: Ethan Llamas / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Όταν όλα είναι σωστά όμως, η M3 E30 είναι ένα από εκείνα τα σπάνια αυτοκίνητα που σε κάνουν καλύτερο οδηγό. Δεν σε σώζουν ηλεκτρονικά, δεν σε βοηθάει τίποτα. Μόνο εσύ, το τιμόνι, και ένας τετρακύλινδρος που ουρλιάζει στις 7.000 στροφές. Δεν χρειάζεται τίποτα άλλο.
P.Kefalas
Photo Credits: Handelsgeselschaft (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0) · Jiří Sedláček (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0) · Charles from Port Chester, New York (Wikimedia Commons, CC BY 2.0) · Ethan Llamas (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)