Αν δείτε σήμερα μια BMW R 1300 GS, μια από τις πιο δημοφιλείς μεγάλες μοτοσυκλέτες στην Ευρώπη, θα προσέξετε δύο κυλίνδρους που βγαίνουν δεξιά και αριστερά από τον κινητήρα και, αντί για αλυσίδα, έναν άξονα που κινεί τον πίσω τροχό. Αυτή η διάταξη δεν είναι καινούργια. Είναι ακριβώς ίδια με την πρώτη μοτοσυκλέτα που έφτιαξε ποτέ η BMW, την R32 του 1923. Ελάχιστα μηχανικά σχέδια στον κόσμο έχουν ζήσει τόσο πολύ.
Φωτογραφία: Stahlkocher / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Από τα αεροπλάνα στις μοτοσυκλέτες
Η BMW (Bayerische Motoren Werke) ξεκίνησε στο Μόναχο ως κατασκευαστής αεροπορικών κινητήρων. Στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι κινητήρες της ήταν από τους καλύτερους. Μετά την ήττα όμως, η Συνθήκη των Βερσαλλιών απαγόρευσε στη Γερμανία να φτιάχνει αεροπορικούς κινητήρες. Η BMW έπρεπε να βρει κάτι άλλο για να επιβιώσει. Έφτιαξε φρένα για τρένα, κινητήρες για φορτηγά και πλοιάρια, και έναν μικρό κινητήρα boxer που πουλούσε σε άλλους κατασκευαστές μοτοσυκλετών.
Το πρόβλημα ήταν ότι οι άλλοι τον τοποθετούσαν κατά μήκος, με τον έναν κύλινδρο μπροστά και τον άλλο πίσω, και ο πίσω κύλινδρος ζεσταινόταν υπερβολικά. Ο επικεφαλής μηχανικός της BMW, ο Max Friz, που είχε σχεδιάσει και τους αεροπορικούς κινητήρες, πρότεινε κάτι διαφορετικό.
Η ιδέα του Max Friz
Ο Friz γύρισε τον κινητήρα κατά 90 μοίρες. Οι δύο κύλινδροι βγήκαν δεξιά και αριστερά, στον αέρα, και ψύχονταν το ίδιο καλά. Ο στρόφαλος έδειχνε τώρα προς τα πίσω, οπότε η κίνηση μπορούσε να πάει στον πίσω τροχό με έναν άξονα, χωρίς λαδωμένες αλυσίδες. Ο θρύλος λέει ότι σχεδίασε όλη τη μοτοσυκλέτα μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Φωτογραφία: Arnaud 25 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Η R32 παρουσιάστηκε στο Σαλόνι του Παρισιού τον Οκτώβριο του 1923. Ο boxer των 494 κυβικών απέδιδε 8,5 ίππους, το κιβώτιο είχε τρεις ταχύτητες και η τελική ταχύτητα ήταν περίπου 95 χλμ/ώρα. Δεν ήταν η πιο γρήγορη μοτοσυκλέτα της εποχής. Ήταν όμως καθαρή, ήσυχη, αξιόπιστη και καλοφτιαγμένη, με το πλαίσιο σε σχήμα διπλού τριγώνου βαμμένο μαύρο και με λευκές λεπτές γραμμές. Ήταν, από την πρώτη μέρα, μια BMW.
Λίγα κομμάτια, τεράστια κληρονομιά
Από το 1923 ως το 1926 φτιάχτηκαν περίπου 3.100 R32. Λίγες έχουν επιβιώσει, και σήμερα είναι από τις πιο σπάνιες και ακριβές γερμανικές κλασικές μοτοσυκλέτες. Η ίδια η BMW έχει παραγάγει αντίγραφα για το μουσείο της και για εκθέσεις.
Φωτογραφία: Wikisympathisant / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Η πραγματική αξία της R32 όμως δεν μετριέται σε χρήματα. Μετριέται στο ότι, εκατό χρόνια αργότερα, η BMW πουλάει ακόμα μοτοσυκλέτες με την ίδια βασική ιδέα: boxer κινητήρα εγκάρσια, άξονα μετάδοσης και τη φήμη ότι θα σε πάνε όπου θέλεις χωρίς να σε αφήσουν στον δρόμο. Το μπλε-λευκό σήμα της BMW, που θυμίζει τα χρώματα της Βαυαρίας, εμφανίστηκε σε μοτοσυκλέτα για πρώτη φορά πάνω στο ρεζερβουάρ της R32.
Αν βρεθείτε στο Μόναχο, το μουσείο της BMW αξίζει την επίσκεψη και μόνο για να δείτε από κοντά πόσο μικρή και λιτή είναι η μοτοσυκλέτα που ξεκίνησε τα πάντα.
P.Kefalas
Photo Credits: Stahlkocher (Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0) · Arnaud 25 (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0) · Wikisympathisant (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)