Σήμερα όταν λέμε «G-Class» οι περισσότεροι φαντάζονται ένα μαύρο, γυαλιστερό τετράγωνο με V8, έξω από ένα κλαμπ στη Μύκονο. Δεν τα έχω με αυτό, αλλά δεν είναι η G που αγαπάω. Η δική μου G είναι η πρώτη, η W460: λιτή, τετράγωνη, με πετρελαιοκινητήρα που ακούγεται σαν τρακτέρ και ένα εσωτερικό που πλένεται με λάστιχο. Ένα όχημα που φτιάχτηκε για να πηγαίνει εκεί που δεν πάει άλλο, όχι για να το βλέπουν.
Φωτογραφία: Alexander Migl / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Ένας Σάχης, μια γερμανική και μια αυστριακή εταιρεία
Η ιστορία ξεκινάει από κάτι απρόσμενο. Ο Σάχης του Ιράν, Μοχάμαντ Ρεζά Παχλαβί, που ήταν και μεγάλος μέτοχος της Daimler-Benz, πρότεινε στη Mercedes να φτιάξει ένα στρατιωτικό τετρακίνητο. Το 1972 η Daimler-Benz υπέγραψε συνεργασία με την αυστριακή Steyr-Daimler-Puch στο Γκρατς. Οι Γερμανοί στη Στουτγκάρδη έκαναν τον σχεδιασμό και τις δοκιμές, οι Αυστριακοί σχεδίασαν την παραγωγή. Το πρώτο ξύλινο μοντέλο παρουσιάστηκε το 1973, και το όχημα δοκιμάστηκε σε έρημο, σε χιόνι, σε βουνά και σε λάσπες για χρόνια.
Μέχρι να είναι έτοιμο, το Ιράν είχε αλλάξει καθεστώς, και η μεγάλη στρατιωτική παραγγελία δεν ήρθε ποτέ. Έτσι η G βγήκε και ως πολιτικό όχημα. Παρουσιάστηκε το 1979 στη Γαλλία, σε πίστα εκτός δρόμου κοντά στην Τουλόν, και πουλήθηκε από τον Σεπτέμβριο με τρεις κινητήρες και πέντε αμαξώματα: κοντό και μακρύ, κλειστό, με μουσαμά, βαν. Σε κάποιες αγορές πουλιόταν με το σήμα της Puch.
Τρία μπλοκέ και ένα σασί σαν γέφυρα
Τεχνικά η G είναι απλή και σοβαρή. Σασί με δοκούς, άκαμπτοι άξονες μπρος και πίσω, ελατήρια, κιβώτιο μεταφοράς με κοντές. Και κάτι που ελάχιστα οχήματα έχουν μέχρι σήμερα: τρία διαφορικά που κλειδώνουν πλήρως, μπροστά, πίσω και κεντρικό. Όταν τα κλειδώσεις, όποια ρόδα πατάει γυρίζει, και η G προχωράει ενώ τα άλλα τετρακίνητα σκάβουν.
Οι κινητήρες ήταν γνωστοί από τα επιβατικά της Mercedes: βενζίνες 230 και 280 και πετρελαιοκίνητοι 240 GD και 300 GD. Ο 300 GD, πεντακύλινδρος ντίζελ, ήταν ο πιο δημοφιλής. Γρήγορος δεν ήταν κανένας. Το 240 GD με τους 72 περίπου ίππους του στην εθνική οδό είναι μάθημα υπομονής. Στο βουνό όμως, με τις κοντές, δεν το ενδιαφέρει η ταχύτητα.
Φωτογραφία: Matti Blume / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Η ελληνική G
Εδώ υπάρχει κάτι που πολλοί δεν ξέρουν. Ο Ελληνικός Στρατός πήρε G με τη μορφή κιτ CKD, που συναρμολογούνταν στη Θεσσαλονίκη από την ΕΛΒΟ (παλιότερα Steyr Hellas, θυγατρική της Steyr-Daimler-Puch). Οι εκδόσεις είχαν αρχικά βενζινοκινητήρα 2,3 λίτρων και αργότερα πεντακύλινδρο πετρελαίου 2,9 λίτρων. Αν έχετε κάνει θητεία τις τελευταίες δεκαετίες, μπορεί να έχετε ταξιδέψει σε μία, στο πίσω κάθισμα, χωρίς πολλή άνεση και με πολλή σκόνη. Δεν είναι πολλά τα κλασικά που έχουν «ελληνικό διαβατήριο». Η G είναι ένα από αυτά.
Φωτογραφία: Konstantinos Stampoulis (el:User:Geraki) / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 gr
Από τον στρατό στον Πάπα
Η G έγινε γνωστή σε όλο τον κόσμο το 1980, όταν η Mercedes έφτιαξε ένα «Papamobil» πάνω σε 230 G για την επίσκεψη του Πάπα Ιωάννη Παύλου Β’ στη Γερμανία. Στη δεκαετία του ’80 άρχισε να γεμίζει και με ανέσεις: αυτόματο κιβώτιο, κλιματισμό, ψεκασμό, πιο άνετα καθίσματα. Το 1990 ήρθε η W463, πιο πολυτελής, με μόνιμη τετρακίνηση και ABS, ενώ η απλή W460 και η επαγγελματική W461 συνέχισαν για στρατούς και επαγγελματίες.
Η G δεν σταμάτησε ποτέ να φτιάχνεται στο Γκρατς. Το 2023 βγήκε η μισομυριοστή, βαμμένη σε πράσινο αγαύης, ως φόρο τιμής στη διάσημη φωτογραφία του 1979 με ένα 240 GD να πηδάει στον αέρα.
Φωτογραφία: JoachimKohler-HB / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Αν βρείτε μία
Οι W460 κρατάνε πολύ, αλλά δεν είναι άτρωτες. Το σασί σκουριάζει στις βάσεις των ελατηρίων και στα πίσω άκρα, οι πόρτες στο κάτω μέρος, το πάτωμα κάτω από τα χαλάκια, οι αρμοί των παρμπρίζ. Δοκιμάστε όλα τα μπλοκέ: συχνά δεν έχουν χρησιμοποιηθεί για χρόνια και κολλάνε. Τα πρώην στρατιωτικά είναι συνήθως ταλαιπωρημένα αλλά πλήρη, και μηχανικά απλά για να τα φτιάξει κανείς.
Η πρώτη G είναι από τα λίγα κλασικά που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε όπως ακριβώς φτιάχτηκε: στη λάσπη, στο βουνό, στο χωράφι. Και αυτό, για μένα, είναι το καλύτερο κομπλιμέντο που μπορεί να πάρει ένα όχημα.
P.Kefalas
Photo Credits: Alexander Migl (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0) · Matti Blume (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0) · Konstantinos Stampoulis (el:User:Geraki) (Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 gr) · JoachimKohler-HB (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)