Toyota Land Cruiser FJ40: Το εργαλείο που έγινε θρύλος χωρίς να το επιδιώξει

Το έχω ξαναπεί για το Cherokee XJ και θα το πω και τώρα: τα τετρακίνητα που αγαπάμε περισσότερο είναι εκείνα που δεν φτιάχτηκαν για να τα αγαπάμε. Φτιάχτηκαν για να δουλεύουν. Για αγρότες, γεωλόγους, στρατούς, κτηνοτρόφους στην Αυστραλία και πετρελαιάδες στην έρημο. Το Toyota Land Cruiser FJ40 είναι ίσως το καλύτερο παράδειγμα. Ένα κουτί από λαμαρίνα που κανείς δεν σχεδίασε για να είναι όμορφο, και που σήμερα είναι από τα πιο όμορφα πράγματα που μπορείς να παρκάρεις έξω από το σπίτι σου.

Από τη μίμηση του Jeep στον δικό του δρόμο

Η Toyota ξεκίνησε τα τετρακίνητα στις αρχές της δεκαετίας του ’50, με το BJ, ένα όχημα που κάθε άλλο παρά κρυβόταν ότι κοίταζε το αμερικανικό Jeep. Το 1960 όμως ήρθε η σειρά 40, και εκεί η Toyota βρήκε τη δική της φωνή. Το FJ40 ήταν λίγο μεγαλύτερο από ένα Jeep CJ, πάνω σε κανονικό σασί με δοκούς, με άκαμπτους άξονες και φύλλα σούστας μπρος και πίσω. Τίποτα έξυπνο, τίποτα περίεργο. Και αυτό ακριβώς ήταν το έξυπνο.

Το σημαντικότερο καινούργιο στοιχείο ήταν το κιβώτιο μεταφοράς δύο σχέσεων, δηλαδή οι κοντές (low). Με αυτές το αυτοκίνητο σκαρφάλωνε σε πλαγιές με ταχύτητα ανθρώπου που περπατάει, χωρίς να καίει τον συμπλέκτη. Όποιος έχει ανέβει ποτέ σε χωματόδρομο με πέτρες, με το ένα μάτι στον γκρεμό, ξέρει πόσο σημαντικό είναι αυτό.

Η καρδιά: ο εξακύλινδρος F

Το «F» στο FJ40 είναι ο κινητήρας: ένας βενζινοκινητήρας εξακύλινδρος σε σειρά, 3,9 λίτρων, με ράβδους ωστηρίων, βαρύς σαν αμόνι. Δεν ήταν ούτε γρήγορος ούτε οικονομικός. Το FJ40 στην άσφαλτο είναι αργό, θορυβώδες και πίνει σαν να μην υπάρχει αύριο. Αλλά ο F δούλευε. Στη ζέστη, στη σκόνη, με κακή βενζίνη, με λάδι που είχε καιρό να αλλαχτεί. Ροπή από το ρελαντί και αντοχή που έγινε θρύλος σε Αφρική, Μέση Ανατολή και Νότια Αμερική.

Αργότερα μπήκαν και πετρελαιοκινητήρες: ο εξακύλινδρος H των 3,6 λίτρων το 1972 και ο τετρακύλινδρος B των 3 λίτρων το 1974, και για αυτά τα μοντέλα το όνομα άλλαζε σε HJ40 και BJ40. Όποιος βρει σήμερα ένα BJ40 σε καλή κατάσταση, ας το σκεφτεί σοβαρά: είναι πιο φιλικό στην τσέπη στο καύσιμο και εξίσου αδιάφθορο.

Είκοσι τέσσερα χρόνια στην Ιαπωνία, σαράντα ένα στη Βραζιλία

Η σειρά 40 φτιάχτηκε σε κοντό, μεσαίο και μακρύ μεταξόνιο, με μουσαμά, με σκληρή οροφή, ως πικάπ. Στις περισσότερες αγορές η παραγωγή σταμάτησε το 1984, όταν τη θέση της πήρε η σειρά 70. Στη Βραζιλία όμως συνέχισε να φτιάχνεται τοπικά, ως Toyota Bandeirante, με κινητήρες Mercedes-Benz και αργότερα Toyota, μέχρι το 2001. Σαράντα ένα χρόνια για το ίδιο βασικό σχέδιο. Λίγα αυτοκίνητα στον κόσμο μπορούν να το πουν αυτό.

Γιατί σήμερα κοστίζει όσο ένα σπορ αυτοκίνητο

Πριν από είκοσι χρόνια ένα FJ40 ήταν απλώς ένα παλιό τζιπ. Σήμερα, ειδικά στην Αμερική, τα καλά αναπαλαιωμένα πουλιούνται σε τιμές που σε κάνουν να ξανακοιτάξεις τα μηδενικά. Ο λόγος είναι διπλός: αφενός η γενιά που τα είδε στα ντοκιμαντέρ για την Αφρική μεγάλωσε και έχει λεφτά, αφετέρου τα περισσότερα τελείωσαν τη ζωή τους όπως έπρεπε, δουλεύοντας μέχρι να διαλυθούν. Τα καλά σωζόμενα δεν είναι πολλά.

Αν ψάχνετε ένα, η σκουριά είναι ο νούμερο ένα εχθρός. Το FJ40 είχε σχεδόν μηδενική αντισκωριακή προστασία από το εργοστάσιο. Κοιτάξτε το πάτωμα, τα κάτω μέρη των πορτών, τις βάσεις του παρμπρίζ, το πίσω τμήμα του αμαξώματος γύρω από τους θόλους, και φυσικά το σασί στα σημεία που πιάνουν οι σούστες. Ο κινητήρας σπάνια είναι το πρόβλημα. Το σίδερο γύρω του είναι.

Εγώ πάντως, όσες φορές βλέπω ένα FJ40 με τη χαρακτηριστική άσπρη οροφή και τη γρίλια με το TOYOTA γραμμένο ολόκληρο, σκέφτομαι το ίδιο πράγμα: αυτό το αυτοκίνητο δεν προσπάθησε ποτέ να σε εντυπωσιάσει. Γι’ αυτό σε εντυπωσιάζει.

P.Kefalas

Photo Credits: Ed Wessel Lied (Wikimedia Commons, CC BY 4.0) · Hugo van den Bos (Wikimedia Commons, CC BY 2.0) · User:Buickid (Wikimedia Commons, CC0)