Land Rover Series I: Ένα σκίτσο στην άμμο και ένα «προσωρινό» όχημα που ζει ακόμα

Αν μεγαλώσατε στην Κύπρο, το Land Rover δεν είναι για εσάς ένα εξωτικό βρετανικό αυτοκίνητο. Είναι κομμάτι του τοπίου. Τα βλέπαμε σε χωράφια, σε στρατόπεδα, σε χωριά, πράσινα, ξεθωριασμένα, με τον μουσαμά σκισμένο και τη μηχανή να ακούγεται από δύο στροφές μακριά. Όλα όμως ξεκίνησαν από ένα αυτοκίνητο που υποτίθεται ότι θα κρατούσε μόνο δύο-τρία χρόνια. Το Land Rover Series I του 1948.

Ένα τζιπ στο αγρόκτημα και μια ιδέα στην παραλία

Μετά τον πόλεμο η Βρετανία ήταν φτωχή. Το ατσάλι δινόταν με το δελτίο, και οι εταιρείες έπαιρναν πρώτες ύλες ανάλογα με το πόσα εξήγαγαν. Η Rover, που έφτιαχνε αξιοπρεπή αυτοκίνητα για γιατρούς και δικηγόρους, δεν είχε τι να πουλήσει στο εξωτερικό. Ο Maurice Wilks, ο αρχισχεδιαστής της, είχε στο κτήμα του στο Anglesey της Ουαλίας ένα στρατιωτικό Willys Jeep που είχε μείνει από τον πόλεμο. Και σκέφτηκε: γιατί να μη φτιάξουμε κάτι τέτοιο, αλλά για αγρότες;

Η ιστορία λέει ότι το πρώτο σχέδιο το χάραξε με το δάχτυλο στην άμμο της παραλίας Red Wharf Bay, μπροστά στον αδελφό του Spencer, που ήταν διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας. Αν έγινε ακριβώς έτσι, δεν το ξέρω. Είναι όμως από τις ιστορίες που θέλεις να είναι αληθινές.

Το πρώτο πρωτότυπο ήταν περίεργο. Είχε το τιμόνι στη μέση, για να μην χρειάζεται ξεχωριστή έκδοση για δεξιοτίμονες και αριστεροτίμονες αγορές, και πάταγε σε σασί Jeep, με κινητήρα και κιβώτιο από το επιβατικό Rover P3. Είχε και δυναμοδότη (PTO) για να κινεί αγροτικά μηχανήματα, σαν τρακτέρ. Το μεσαίο τιμόνι δεν έμεινε. Η ιδέα του χρήσιμου εργαλείου έμεινε.

Αλουμίνιο, από ανάγκη

Το πιο έξυπνο κομμάτι του Land Rover γεννήθηκε από την έλλειψη. Αφού το ατσάλι ήταν δυσεύρετο, το αμάξωμα έγινε από Birmabright, ένα κράμα αλουμινίου και μαγνησίου που υπήρχε σε περίσσεια από την αεροπορική βιομηχανία του πολέμου. Τα πάνελ ήταν επίπεδα, χωρίς περίπλοκα καλούπια, βιδωτά πάνω σε ένα γερό σασί από ατσάλινο κουτί. Και το χρώμα; Ήταν πράσινο επειδή υπήρχε πολύ περισσευούμενη πράσινη μπογιά από τα αεροπλάνα. Κανείς δεν κάθισε να διαλέξει χρώμα. Χρησιμοποίησαν ό,τι είχαν.

Το αποτέλεσμα, πάντως, ήταν ένα αμάξωμα που δεν σκουριάζει. Γι’ αυτό τόσα παλιά Land Rover ζουν ακόμα. Το σασί, βέβαια, είναι άλλη ιστορία, αλλά θα τα πούμε παρακάτω.

Άμστερνταμ, 30 Απριλίου 1948

Το Land Rover παρουσιάστηκε στην Έκθεση Αυτοκινήτου του Άμστερνταμ. Μεταξόνιο 80 ίντσες (περίπου 2,03 μέτρα), βενζινοκινητήρας 1,6 λίτρων με γύρω στους 50 ίππους, τετρατάχυτο κιβώτιο από το P3 και κιβώτιο μεταφοράς με κοντές. Τα πρώτα χρόνια η τετρακίνηση ήταν μόνιμη, με έναν μηχανισμό ελεύθερου τροχού, κάτι που αργότερα αντικαταστάθηκε από την κλασική επιλογή δίκινησης ή τετρακίνησης.

Η Rover το είχε για προσωρινή λύση, για να μπει λίγο ρευστό στο ταμείο μέχρι να ξαναπάρουν μπρος τα επιβατικά. Μόνο που το προσωρινό πούλησε περισσότερο από όλα τα επιβατικά μαζί. Ο βρετανικός στρατός το δοκίμασε σχεδόν αμέσως, και σε λίγα χρόνια το Land Rover βρισκόταν σε κάθε γωνιά της Κοινοπολιτείας: Αυστραλία, Αφρική, Μέση Ανατολή. Και φυσικά Κύπρο.

Το 1954 το μεταξόνιο μεγάλωσε στις 86 ίντσες και ήρθε και η μακριά έκδοση των 107. Ακολούθησαν η Series II (1958) και η Series III (1971), και η ίδια βασική συνταγή κράτησε μέχρι το Defender, που σταμάτησε το 2016.

Αν σκέφτεστε να αγοράσετε ένα

Ένα Series I σήμερα είναι συλλεκτικό, ειδικά τα πρώτα των 80 ιντσών. Μην αφήσετε το αλουμίνιο να σας ξεγελάσει: το σασί σκουριάζει, ειδικά στο πίσω μέρος, στις βάσεις των σουστών και στη διαδοκίδα. Το αλουμίνιο, από την άλλη, παθαίνει γαλβανική διάβρωση εκεί που ακουμπάει σε ατσάλινα στηρίγματα, κι έτσι βγάζει μια λευκή σκόνη και τρύπες γύρω από τις βίδες. Ελέγξτε αν τα νούμερα σασί και κινητήρα ταιριάζουν, γιατί σε ένα όχημα που δούλευε σκληρά τα πάντα έχουν αλλαχτεί τουλάχιστον μία φορά.

Και να ξέρετε ότι δεν αγοράζετε άνεση. Αγοράζετε θόρυβο, κρύο τον χειμώνα, ζέστη το καλοκαίρι, και ένα χαμόγελο που δεν φεύγει. Για μένα, ένα αυτοκίνητο που γεννήθηκε από ένα σκίτσο στην άμμο και από τα περισσεύματα ενός πολέμου, και κατέληξε να ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο, αξίζει κάθε λεπτό.

P.Kefalas

Photo Credits: Land Rover MENA (Wikimedia Commons, CC BY 2.0) · DeFacto (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0) · Kognos (Wikimedia Commons, CC BY 4.0)