Όταν ένα αυτοκίνητο πουλιέται σε δημοπρασία για πάνω από 50 εκατομμύρια δολάρια, δεν μιλάμε πια απλώς για ένα αυτοκίνητο. Μιλάμε για έργο τέχνης. Η Ferrari 250 GTO είναι το πιο ακριβό αυτοκίνητο που έχει πουληθεί ποτέ σε δημοπρασία, και για τους συλλέκτες είναι το «ιερό δισκοπότηρο». Πίσω από τη φήμη όμως υπάρχει ένα αγωνιστικό αυτοκίνητο που φτιάχτηκε για να κερδίζει, και το έκανε.
Φωτογραφία: Neil / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Γιατί λέγεται «GTO»
Τα γράμματα σημαίνουν «Gran Turismo Omologato», δηλαδή Gran Turismo εγκεκριμένο για αγώνες. Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 το παγκόσμιο πρωτάθλημα αυτοκινήτων αντοχής είχε κατηγορία GT, και για να τρέξει ένα αυτοκίνητο έπρεπε να έχουν φτιαχτεί τουλάχιστον 100 κομμάτια. Η Ferrari δεν είχε καμία πρόθεση να φτιάξει 100 GTO.
Ο Enzo Ferrari έπεισε τη FIA ότι η GTO δεν ήταν καινούργιο αυτοκίνητο, αλλά εξέλιξη της 250 GT SWB, από την οποία είχαν ήδη φτιαχτεί αρκετές. Η FIA το δέχτηκε. Έτσι η Ferrari μπορούσε να φτιάξει όσες GTO ήθελε, και τελικά έφτιαξε μόνο 36.
Ο Bizzarrini, ο Scaglietti και ο V12
Την ανάπτυξη ξεκίνησε ο μηχανικός Giotto Bizzarrini, που δούλεψε πολύ πάνω στην αεροδυναμική, κάτι σχετικά καινούργιο για την εποχή. Χαμήλωσε τη μύτη, έβαλε τον κινητήρα πιο πίσω και πιο χαμηλά και δοκίμαζε το αμάξωμα στην πίστα και στον δρόμο. Το 1961 όμως ο Bizzarrini έφυγε από τη Ferrari μαζί με άλλα στελέχη, μετά από μια μεγάλη σύγκρουση με τον Enzo. Τη δουλειά ολοκλήρωσαν ο νεαρός Mauro Forghieri και ο κατασκευαστής αμαξωμάτων Sergio Scaglietti, που χτύπησε το αλουμίνιο με το χέρι.
Ο κινητήρας ήταν ο V12 3 λίτρων του Colombo, σε εκδοχή από την αγωνιστική 250 Testa Rossa, με έξι καρμπιρατέρ Weber και περίπου 300 ίππους. Το κιβώτιο ήταν πεντάρι, κάτι σπάνιο τότε.
Φωτογραφία: Neil / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Τρία πρωταθλήματα
Η 250 GTO κέρδισε το πρωτάθλημα κατασκευαστών GT στην κατηγορία πάνω από 2 λίτρα το 1962, το 1963 και το 1964. Κέρδισε την κατηγορία της στο Le Mans, στο Sebring, στο Tour de France Automobile και σε δεκάδες άλλους αγώνες. Ήταν ένα αυτοκίνητο που μπορούσες να οδηγήσεις μέχρι την πίστα, να τρέξεις και να γυρίσεις σπίτι με αυτό.
Ο Enzo Ferrari διάλεγε προσωπικά ποιος θα αγόραζε GTO. Δεν αρκούσαν τα χρήματα. Ο αγοραστής έπρεπε να είναι γνωστός οδηγός ή πελάτης που θα έτρεχε το αυτοκίνητο σωστά και θα τιμούσε το όνομα της Ferrari.
Φωτογραφία: Guy Churchward / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Από 18.000 δολάρια στα 50 εκατομμύρια
Όταν ήταν καινούργια, μια 250 GTO κόστιζε περίπου 18.000 δολάρια στην Αμερική. Σήμερα και τα 36 αυτοκίνητα σώζονται, και σχεδόν κανένα δεν αλλάζει χέρια δημόσια. Όταν συμβαίνει, οι τιμές σπάνε ρεκόρ: το 2018 μία πουλήθηκε σε δημοπρασία για 48,4 εκατομμύρια δολάρια, και το 2023 μια άλλη για πάνω από 51 εκατομμύρια. Οι ιδιωτικές πωλήσεις, λένε, έχουν πάει ακόμα ψηλότερα.
Η 250 GTO συνδυάζει όλα όσα κάνουν ένα αυτοκίνητο θρύλο: ομορφιά, σπανιότητα, νίκες και ιστορία. Ίσως γι’ αυτό, εξήντα χρόνια μετά, κανένα άλλο αυτοκίνητο δεν της έχει πάρει τον θρόνο.
P.Kefalas