Το κλασικό Mini: Τρία μέτρα αυτοκίνητο, τρεις νίκες στο Μόντε Κάρλο

Το Mini είναι από εκείνα τα αυτοκίνητα που όλοι έχουν μια ιστορία να πουν. Ο θείος που το είχε κάποτε και χωρούσε μέσα πέντε άτομα και μια καρπουζιά. Ο φίλος που το έστριβε σε κάθε στροφή σαν καρτ. Εγώ πάντως, όσες φορές έχω μπει σε ένα, βγαίνω με το ίδιο συμπέρασμα: δεν καταλαβαίνω πώς χωράει τόσος χώρος μέσα σε τόσο λίγο αυτοκίνητο. Και η απάντηση έχει όνομα. Alec Issigonis.

Όλα ξεκίνησαν από μια κρίση

Το 1956 η κρίση του Σουέζ έφερε ξανά δελτίο στη βενζίνη στη Βρετανία. Τα μεγάλα αυτοκίνητα έμειναν στις αντιπροσωπείες και ο κόσμος άρχισε να αγοράζει γερμανικά «bubble cars», εκείνα τα αυγουλάκια με τρεις ρόδες. Ο Sir Leonard Lord, αφεντικό της BMC, θύμωσε και έδωσε στον Issigonis μια σαφή εντολή: φτιάξε ένα κανονικό μικρό αυτοκίνητο για τέσσερις ανθρώπους, να τα διώξει από τους δρόμους.

Ο Issigonis, Βρετανός ελληνικής καταγωγής γεννημένος στη Σμύρνη, έκανε κάτι που ακούγεται απλό αλλά τότε ήταν τρέλα. Γύρισε τον κινητήρα πλάγια, έβαλε το κιβώτιο ταχυτήτων από κάτω του, μέσα στο κάρτερ, να μοιράζεται το ίδιο λάδι, και έδωσε κίνηση στους μπροστινούς τροχούς. Έτσι το 80% του δαπέδου έμεινε για ανθρώπους και αποσκευές. Σχεδόν κάθε μικρό αυτοκίνητο που οδηγούμε σήμερα έχει αυτή τη διάταξη. Το ξέρουμε ή όχι, όλοι οδηγάμε λίγο Mini.

Ρόδες σαν καροτσιού και ανάρτηση από λάστιχο

Για να κερδίσει κι άλλο χώρο, ο Issigonis ζήτησε ρόδες 10 ιντσών. Η Dunlop χρειάστηκε να φτιάξει καινούργια ελαστικά ειδικά γι’ αυτό. Η ανάρτηση, έργο του φίλου του Alex Moulton, δεν είχε καν κανονικά ελατήρια αλλά συμπαγείς κώνους από καουτσούκ. Σκληρή, θορυβώδης, αλλά με αυτές τις ρόδες στις τέσσερις γωνίες το αυτοκίνητο έστριβε σαν να ήταν βιδωμένο στην άσφαλτο.

Το εσωτερικό ήταν λιτό μέχρι εκεί που δεν πάει. Συρόμενα τζάμια αντί για μανιβέλες, ώστε οι πόρτες να είναι λεπτές και να μένει χώρος για τον αγκώνα. Ένα στρογγυλό όργανο στη μέση του ταμπλό. Και μεγάλες θήκες στις πόρτες που, όπως λέει η ιστορία, ο Issigonis τις μέτρησε ώστε να χωράει το μπουκάλι για το αγαπημένο του κοκτέιλ. Ήταν άνθρωπος με προτεραιότητες.

Το Mini παρουσιάστηκε στις 26 Αυγούστου 1959, ως Austin Seven και Morris Mini-Minor. Το πρώτο αυτοκίνητο της γραμμής παραγωγής, με πινακίδα 621 AOK, υπάρχει ακόμα και εκτίθεται στο βρετανικό μουσείο αυτοκινήτου στο Gaydon. Είχε κινητήρα 848 κυβικών με περίπου 34 ίππους. Λίγους; Σε ένα αυτοκίνητο που ζύγιζε όσο ένα σημερινό μεγάλο μηχανάκι, αρκούσαν.

Ο John Cooper και το «S»

Ο John Cooper, που έφτιαχνε αγωνιστικά της Formula 1, κατάλαβε αμέσως τι είχε στα χέρια του. Πρότεινε στη BMC μια πιο δυνατή έκδοση, και έτσι γεννήθηκε το Mini Cooper το 1961 και το Cooper S το 1963. Ο κινητήρας της σειράς A πήρε περισσότερα κυβικά, μπήκαν δισκόφρενα μπροστά, και το μικρό αυτοκίνητο της νοικοκυράς έγινε ξαφνικά όπλο.

Μόντε Κάρλο: όταν ο Δαβίδ κέρδιζε τον Γολιάθ

Το 1964 ο Βορειοϊρλανδός Paddy Hopkirk, με ένα κόκκινο Cooper S με άσπρη οροφή και αριθμό 37 (πινακίδα 33 EJB), κέρδισε το Ράλι Μόντε Κάρλο μπροστά σε αυτοκίνητα με διπλάσια και τριπλάσια ιπποδύναμη. Το 1965 το ξανάκανε ο Timo Mäkinen. Το 1966 τα Mini τερμάτισαν πρώτο, δεύτερο και τρίτο, αλλά οι οργανωτές τα απέκλεισαν για τα φώτα τους, και τη νίκη πήρε μια Citroën DS. Μέχρι σήμερα οι Άγγλοι το θεωρούν από τις μεγαλύτερες αδικίες στην ιστορία των ράλι. Το 1967 ο Rauno Aaltonen έκλεισε τον λογαριασμό με την τρίτη νίκη.

Το μυστικό ήταν απλό. Στα στενά, χιονισμένα βουνά πάνω από το Μονακό, η ελαφριά προσθιοκίνητη μικρούλα με το κοντό μεταξόνιο έμπαινε στις φουρκέτες εκεί που τα μεγάλα αυτοκίνητα φρενάριζαν. Οι Φινλανδοί οδηγοί έμαθαν στον κόσμο να το οδηγεί με το αριστερό πόδι στο φρένο, και η τεχνική έμεινε.

Σαράντα ένα χρόνια παραγωγής

Το Mini άλλαξε ιδιοκτήτες, ονόματα και εκδόσεις (Clubman, Moke, βαν, πικάπ), αλλά στην ουσία έμεινε το ίδιο αυτοκίνητο μέχρι τον Οκτώβριο του 2000. Συνολικά φτιάχτηκαν περίπου 5,38 εκατομμύρια. Όποιος ψάχνει ένα σήμερα, να κοιτάξει πρώτα τα μαρσπιέ, το πάτωμα και τα υποπλαίσια, γιατί η σκουριά το αγαπάει όσο κι εμείς. Και να ξέρει ότι δεν αγοράζει απλώς ένα μικρό αυτοκίνητο. Αγοράζει το αυτοκίνητο που έδειξε στους υπόλοιπους πώς γίνεται.

P.Kefalas

Photo Credits: DeFacto (Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.5) · Tony Hisgett (Wikimedia Commons, CC BY 2.0) · Mr.choppers (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0) · DeFacto (Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.5)