Renault 4: Το «τζιν» των αυτοκινήτων που πούλησε 8 εκατομμύρια κομμάτια

Κάποια αυτοκίνητα τα θυμόμαστε επειδή ήταν γρήγορα. Άλλα επειδή ήταν όμορφα. Το Renault 4 το θυμόμαστε επειδή ήταν παντού. Στο χωριό, στο ταχυδρομείο, στη φάρμα, στην παραλία, στο πάρκινγκ της σχολής. Από το 1961 μέχρι το 1992 φτιάχτηκαν πάνω από 8 εκατομμύρια. Είναι από τα αυτοκίνητα με τις περισσότερες πωλήσεις στην ιστορία, και σχεδόν κανείς δεν το λέει «όμορφο». Όλοι όμως το λένε με αγάπη.

Ένα τζιν παντελόνι με ρόδες

Στα τέλη της δεκαετίας του ’50 η Renault πουλούσε το 4CV, ένα μικρό αυτοκίνητο με κινητήρα πίσω. Ο πρόεδρος της εταιρείας, ο Pierre Dreyfus, ήθελε κάτι διαφορετικό: ένα αυτοκίνητο για όλους, για την πόλη και για τα χωράφια, για τον αγρότη και για τη γυναίκα του γιατρού. Το περιέγραψε με μια φράση που έμεινε: ήθελε ένα αυτοκίνητο σαν το «blue jeans». Φτηνό, ανθεκτικό, που ταιριάζει σε όλους και δεν ντρέπεσαι να το λερώσεις.

Ο μεγάλος αντίπαλος ήταν το Citroën 2CV. Η Renault όμως έκανε κάτι που το 2CV δεν είχε: έβαλε μια πόρτα πίσω, που άνοιγε μαζί με το τζάμι. Σήμερα το λέμε hatchback. Το 1961 ήταν μια ιδέα σχεδόν παράξενη για ένα μικρό αυτοκίνητο. Τα πίσω καθίσματα έβγαιναν και το R4 γινόταν μικρό φορτηγάκι.

Οι παραξενιές που το έκαναν μοναδικό

Το Renault 4 είχε μπροστινή κίνηση, κάτι που τότε δεν ήταν καθόλου αυτονόητο. Η ανάρτηση είχε ράβδους στρέψης, μακριές διαδρομές και πολύ μαλακό πάτημα. Το αυτοκίνητο έγερνε στις στροφές σαν βάρκα, αλλά περνούσε από χωματόδρομους που άλλα αυτοκίνητα δεν τολμούσαν.

Και μια λεπτομέρεια που λίγοι ξέρουν: το μεταξόνιο ήταν διαφορετικό αριστερά και δεξιά. Οι πίσω ράβδοι στρέψης ήταν τοποθετημένες η μία πίσω από την άλλη, οπότε ο ένας πίσω τροχός ήταν μερικά εκατοστά πιο πίσω από τον άλλον. Κανείς δεν το καταλάβαινε όταν οδηγούσε.

Ο μοχλός ταχυτήτων έβγαινε μέσα από το ταμπλό, σαν λαβή ομπρέλας. Τον έσπρωχνες, τον τραβούσες και τον γύριζες. Στην αρχή φαίνεται αστείο. Μετά από δέκα λεπτά δεν θέλεις κανέναν άλλον.

Κινητήρες για κάθε τσέπη

Οι κινητήρες ήταν μικροί τετρακύλινδροι, υδρόψυκτοι, από 603 κ.εκ. στο απλούστερο R3 των πρώτων χρόνων μέχρι 1.108 κ.εκ. στο GTL της δεκαετίας του ’80. Δεν πήγαινε γρήγορα, αλλά ξεκινούσε πάντα και τον έφτιαχνε οποιοσδήποτε μηχανικός με λίγα κλειδιά.

Υπήρχαν εκδοχές για όλα. Η Fourgonnette, το μικρό βαν με την ψηλή οροφή, έγινε το αυτοκίνητο του γαλλικού ταχυδρομείου, της ηλεκτρικής εταιρείας και χιλιάδων μαστόρων. Η Plein Air του 1968 ήταν ένα R4 χωρίς πόρτες και χωρίς οροφή, για την παραλία. Υπήρχε ακόμη και τετρακίνητη εκδοχή, από την εταιρεία Sinpar, για όσους ήθελαν να ανέβουν πραγματικά στο βουνό.

Ένα αυτοκίνητο του κόσμου

Το Renault 4 δεν ήταν μόνο γαλλικό. Φτιάχτηκε ή συναρμολογήθηκε σε δεκάδες χώρες, από την Ισπανία και την Ιταλία μέχρι την Αργεντινή, την Κολομβία, το Μαρόκο και τη Γιουγκοσλαβία. Η τελευταία παραγωγή σταμάτησε στο Novo Mesto της Σλοβενίας τον Δεκέμβριο του 1992. Στη Γαλλία το έλεγαν χαϊδευτικά «Quatrelle» ή «4L».

Γιατί το αγαπάμε ακόμα

Σήμερα ένα καλό R4 είναι από τα πιο φιλικά κλασικά για να ξεκινήσει κανείς. Είναι απλό, φτηνό στη συντήρηση, τα ανταλλακτικά βρίσκονται και η κοινότητα είναι τεράστια. Η σκουριά είναι ο μεγαλύτερος εχθρός του, ειδικά στο πάτωμα και στο πλαίσιο, οπότε κοιτάξτε από κάτω πριν πληρώσετε.

Το Renault 4 δεν έγινε θρύλος επειδή ήταν τέλειο. Έγινε θρύλος επειδή ήταν ειλικρινές. Έκανε ακριβώς αυτό που υποσχέθηκε, για τριάντα χρόνια, σε όλο τον κόσμο. Όπως ένα καλό τζιν.

P.Kefalas