Για την 911 έχω γράψει δύο φορές στο site, και θα μπορούσα να γράψω και τρίτη. Υπάρχει όμως μια Porsche που μοιάζει με 911, αλλά στην πραγματικότητα είναι κάτι εντελώς άλλο. Ένα εργαστήριο τεχνολογίας με πινακίδες, που στα μέσα της δεκαετίας του ’80 είχε πράγματα που τα υπόλοιπα αυτοκίνητα θα αποκτούσαν μετά από δέκα και είκοσι χρόνια. Η 959.
Φωτογραφία: Alexander Migl / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Group B και ένα νέο αφεντικό
Το 1981 ανέλαβε τη Porsche ένας Αμερικανός διευθύνων σύμβουλος, ο Peter Schutz. Ο αρχιμηχανικός Helmuth Bott του πρότεινε κάτι φιλόδοξο: μια 911 που θα έδειχνε τι μπορεί να κάνει η εταιρεία στο μέλλον, και που θα έτρεχε στο νέο τότε Group B των ράλι, όπου ο κανονισμός ζητούσε τουλάχιστον 200 αυτοκίνητα δρόμου. Το Audi Quattro είχε ήδη δείξει ότι η τετρακίνηση ήταν το μέλλον. Η Porsche ήθελε να πάει ένα βήμα πιο πέρα.
Το πρωτότυπο, που λεγόταν απλά «Gruppe B», παρουσιάστηκε στην Έκθεση της Φρανκφούρτης το 1983. Η τελική 959 δρόμου εμφανίστηκε στην ίδια έκθεση το 1985, αλλά τα προβλήματα στην εξέλιξη καθυστέρησαν τις παραδόσεις μέχρι το 1987. Μέχρι τότε το Group B είχε καταργηθεί, μετά τα τραγικά ατυχήματα του 1986. Η 959 δεν έτρεξε ποτέ στο πρωτάθλημα για το οποίο φτιάχτηκε.
Σαχάρα αντί για Μόντε Κάρλο
Η Porsche βρήκε άλλον αγώνα για να αποδείξει ότι η ιδέα δούλευε: το Ράλι Παρίσι–Ντακάρ. Το 1984 έστειλε τετρακίνητες 911, που εσωτερικά λέγονταν 953, και ο René Metge κέρδισε με την πρώτη απόπειρα. Το 1986, με κανονικές 959 στα χρώματα της Rothmans, η Porsche πήρε την πρώτη και τη δεύτερη θέση, με τον Metge νικητή και τον Jacky Ickx δεύτερο. Ένα σπορ αυτοκίνητο με χαμηλή οροφή, να κερδίζει στην έρημο. Ακόμα το σκέφτομαι και χαμογελάω.
Φωτογραφία: Alexander Migl / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Υπήρξε και αγωνιστική έκδοση για την πίστα, η 961, που το 1986 τερμάτισε έβδομη στο 24ωρο του Le Mans και πρώτη στην κατηγορία της.
Τι είχε κάτω από το δέρμα
Εδώ η 959 αρχίζει να μοιάζει με επιστημονική φαντασία για το 1986. Ο κινητήρας ήταν ένας έξι κυλίνδρων μπόξερ 2,85 λίτρων, με αερόψυκτους κυλίνδρους και υδρόψυκτες κεφαλές, και δύο turbo που δούλευαν διαδοχικά: το ένα στις χαμηλές στροφές, και τα δύο μαζί στις ψηλές, για να μην υπάρχει το μεγάλο «κενό» των παλιών turbo. Απέδιδε 450 ίππους και η τελική ταχύτητα ήταν 317 χλμ./ώρα. Όταν βγήκε, ήταν το ταχύτερο αυτοκίνητο παραγωγής στον κόσμο.
Η τετρακίνηση PSK άλλαζε μόνη της πόση ροπή πήγαινε μπρος και πόση πίσω, ανάλογα με την πρόσφυση και το φορτίο. Η ανάρτηση είχε ρυθμιζόμενο ύψος και αποσβεστήρες. Το αμάξωμα είχε πάνελ από αλουμίνιο και αραμίδιο (Kevlar), και το πάτωμα από Nomex. Οι ζάντες ήταν κούφιες από μαγνήσιο, με αισθητήρες πίεσης ελαστικών, κάτι που σήμερα το έχει κάθε οικογενειακό αυτοκίνητο, αλλά τότε ήταν πρωτόγνωρο.
Και το πιο εντυπωσιακό: δεν ήταν δύσκολη στην οδήγηση. Μπορούσες να την οδηγήσεις στη βροχή, στο χιόνι, στην πόλη, με κλιματισμό και δερμάτινα καθίσματα στην έκδοση Komfort. Πολλά από όσα δοκιμάστηκαν στη 959 πέρασαν αργότερα στη 911 Carrera 4 και στις τετρακίνητες 911 Turbo.
Φωτογραφία: Nicolas Völcker / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Η 959 του Bill Gates
Μια ιστορία που μου αρέσει πολύ. Η 959 δεν πήρε ποτέ έγκριση για τους αμερικανικούς δρόμους. Ο Bill Gates αγόρασε μία το 1988, και το τελωνείο των ΗΠΑ δεν την άφησε να μπει στη χώρα. Το αυτοκίνητο έμεινε σε αποθήκη του τελωνείου για δεκατρία χρόνια. Το 1999, μετά από πιέσεις του Gates και άλλων συλλεκτών, ψηφίστηκε ο νόμος «Show or Display», που επιτρέπει την εισαγωγή σπάνιων αυτοκινήτων ιστορικής ή τεχνολογικής σημασίας με περιορισμένα χιλιόμετρα τον χρόνο. Ένα αυτοκίνητο που άλλαξε τον νόμο μιας ολόκληρης χώρας.
Σήμερα
Φτιάχτηκαν μερικές εκατοντάδες 959, και η Porsche, απ’ ό,τι λέγεται, έχανε χρήματα σε κάθε μία. Σήμερα είναι από τις πιο περιζήτητες Porsche που υπάρχουν, και η συντήρησή τους, με τα πολύπλοκα υδραυλικά και ηλεκτρονικά της εποχής, είναι υπόθεση μόνο για εξειδικευμένα συνεργεία.
Για μένα η 959 είναι το αυτοκίνητο που έδειξε ότι η ταχύτητα και η ευκολία μπορούν να συνυπάρξουν. Η F40, για την οποία έχω γράψει επίσης, ήταν η απάντηση της Ferrari: ωμή, ελαφριά, χωρίς βοήθειες. Δύο εντελώς διαφορετικές φιλοσοφίες, την ίδια εποχή. Πείτε μου εσείς ποια προτιμάτε.
P.Kefalas
Photo Credits: Alexander Migl (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0) · Alexander Migl (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0) · Nicolas Völcker (Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)