Πολλά αυτοκίνητα γεννήθηκαν από μια ιδέα, μια ανάγκη, ή μια αγορά που περίμενε. Το Ford GT40 γεννήθηκε από θυμό. Και αν σκεφτείτε ότι ο θυμός ήταν του Henry Ford II, εγγονού του ανθρώπου που μας έδωσε το Model T, και ότι είχε στη διάθεσή του τον προϋπολογισμό της Ford, καταλαβαίνετε ότι το αποτέλεσμα θα ήταν κάτι μεγάλο.
Φωτογραφία: Tony Hisgett from Birmingham, UK / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Η αγορά που δεν έγινε
Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 ο Henry Ford II ήθελε να δει τη Ford στους αγώνες αντοχής στην Ευρώπη, και ειδικά στο 24ωρο του Le Mans. Το 1963 έμαθε ότι ο Enzo Ferrari ίσως ήθελε να πουλήσει. Η Ford ξόδεψε μήνες και εκατομμύρια σε ελέγχους και διαπραγματεύσεις. Στο τέλος ο Ferrari, όταν κατάλαβε ότι θα έχανε τον έλεγχο της αγωνιστικής ομάδας, έφυγε από το τραπέζι. Ο Ford το πήρε προσωπικά και έδωσε μια εντολή: να νικήσουμε τη Ferrari στο σπίτι της.
Τότε η Ferrari είχε κερδίσει το Le Mans έξι φορές στη σειρά. Η Ford δεν είχε ούτε ένα αγωνιστικό αυτοκίνητο αντοχής. Έπρεπε να ξεκινήσει από το μηδέν.
Βρετανική βάση, αμερικανικός V8
Για να κερδίσει χρόνο, η Ford κοίταξε στην Αγγλία. Η μικρή Lola του Eric Broadley είχε ήδη ένα αγωνιστικό με κινητήρα στη μέση και Ford V8, το Lola Mk6. Η Ford συνεργάστηκε με τον Broadley, προσέλαβε τον John Wyer, πρώην διευθυντή της Aston Martin, και έστησε μια θυγατρική, τη Ford Advanced Vehicles, στο Slough κοντά στο Χίθροου. Από εκεί βγήκαν τα πρώτα GT40.
Το όνομα είναι πολύ πιο απλό απ’ όσο νομίζουν πολλοί: «GT» για Grand Touring, και «40» για το ύψος του αυτοκινήτου, 40 ίντσες, περίπου 1,02 μέτρα, μετρημένο στην κορυφή του παρμπρίζ. Ήταν τόσο χαμηλό που για να χωρέσει το κράνος του οδηγού, οι πόρτες έκοβαν ένα κομμάτι από την οροφή.
Τα πρώτα χρόνια ήταν δύσκολα. Το 1964, στο πρώτο Le Mans, και τα τρία GT40 εγκατέλειψαν, παρότι ένα από αυτά προηγήθηκε για λίγο. Από το 1965 η Ford έδωσε το πρόγραμμα στον Carroll Shelby στην Αμερική, που κέρδισε αμέσως στη Daytona. Στο Le Mans όμως η χρονιά ήταν πάλι αποτυχία. Χρειαζόταν κάτι μεγαλύτερο.
Φωτογραφία: Brian Snelson from Hockley, Essex, England / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
1966: η φωτογραφία που έγινε πονοκέφαλος
Για το 1966 η Ford έβαλε στο GT40 Mk II τον τεράστιο V8 των 7 λίτρων (427 κυβικές ίντσες). Η χρονιά ξεκίνησε τέλεια: πρώτη, δεύτερη και τρίτη θέση στο πρώτο 24ωρο της Daytona και στις 12 ώρες του Sebring. Στο Le Mans η Ford ήρθε με στρατό αυτοκινήτων, και οι Ferrari εγκατέλειψαν μία μία.
Τις τελευταίες ώρες προηγούνταν το GT40 του Ken Miles και του Denny Hulme, και ακολουθούσε εκείνο των Νεοζηλανδών Bruce McLaren και Chris Amon. Η διοίκηση της Ford ήθελε μια φωτογραφία για την ιστορία: τρία αυτοκίνητα να περνούν τη γραμμή τερματισμού μαζί. Ζητήθηκε από τον Miles να κόψει ταχύτητα. Το έκανε. Οι κριτές όμως αποφάσισαν ότι, αφού το αυτοκίνητο του McLaren είχε ξεκινήσει πιο πίσω στο grid, είχε καλύψει μεγαλύτερη απόσταση, και του έδωσαν τη νίκη. Ο Miles, που θα είχε κερδίσει Daytona, Sebring και Le Mans την ίδια χρονιά, έμεινε δεύτερος. Δύο μήνες αργότερα σκοτώθηκε σε δοκιμές. Όσοι έχετε δει την ταινία Le Mans ’66 (Ford v Ferrari) ξέρετε την ιστορία, με λίγη κινηματογραφική ελευθερία.
Φωτογραφία: Sicnag / Wikimedia Commons, CC BY 2.0
Τέσσερις στη σειρά
Το 1967 η Ford ξανακέρδισε με το Mk IV, ένα αυτοκίνητο φτιαγμένο εξ ολοκλήρου στην Αμερική, με τους Dan Gurney και A. J. Foyt. Τότε άλλαξαν οι κανονισμοί και οι κινητήρες των 7 λίτρων απαγορεύτηκαν στα πρωτότυπα. Η Ford αποσύρθηκε επίσημα, αλλά ο John Wyer συνέχισε με τα παλιότερα GT40 Mk I με κινητήρα 4,9 λίτρων και τα γνωστά γαλάζια-πορτοκαλί χρώματα της Gulf. Κέρδισαν το 1968, και ξανά το 1969, με τον Jacky Ickx σε έναν από τους πιο στενούς τερματισμούς στην ιστορία του αγώνα, και μάλιστα με το ίδιο ακριβώς σασί, το 1075, που είχε κερδίσει και τον προηγούμενο χρόνο.
Γνήσιο ή αντίγραφο;
Γνήσια GT40 φτιάχτηκαν πολύ λίγα, και σήμερα κοστίζουν εκατομμύρια. Αν δείτε ένα σε έκθεση ή σε συνάντηση, είναι πολύ πιθανό να είναι αντίγραφο ή «continuation», και υπάρχουν μερικά εξαιρετικά. Δεν είναι κακό αυτό. Σημαίνει ότι ο κόσμος θέλει ακόμα, εξήντα χρόνια μετά, να κάθεται σε αυτή τη χαμηλή καμπίνα, με τον V8 να βρυχάται πίσω από την πλάτη του.
Το GT40 μου θυμίζει ότι μερικές φορές το πείσμα είναι ο καλύτερος μηχανικός. Ένας άνθρωπος θύμωσε, μια εταιρεία πεισμάτωσε, και το αποτέλεσμα ήταν ένα από τα πιο όμορφα αγωνιστικά αυτοκίνητα που φτιάχτηκαν ποτέ.
P.Kefalas
Photo Credits: Tony Hisgett from Birmingham, UK (Wikimedia Commons, CC BY 2.0) · Sicnag (Wikimedia Commons, CC BY 2.0) · Brian Snelson from Hockley, Essex, England (Wikimedia Commons, CC BY 2.0)